Van bouwwerf tot thuis: 30 jaar Brikhof
Toen de eerste bewoners en medewerkers dertig jaar geleden hun intrek namen in woonbuurt Brikhof in Borgloon, waren de klinkers en inritten nog niet aangelegd. Rolstoelen reden over de keien en bleven soms steken in de modder. Het was een avontuurlijke start van een plek die zou uitgroeien tot een warme thuis.
Op 27 september vierde het Brikhof zijn dertigste verjaardag. Het feest was een moment om terug te blikken op de voorbije decennia: op de mensen die de campus mee vormgaven, op de vriendschappen die er ontstonden en op de verhalen die bewoners, families, medewerkers en vrijwilligers met elkaar verbonden. Medewerkers Tania en Inge blikken samen met teamcoach Sylvie terug op de beginjaren en op wat Brikhof vandaag betekent. En tussen al die herinneringen duikt ook een paard op dat op een dag spoorloos verdwenen bleek …
Een avontuurlijke start
Dertig jaar geleden zag woonbuurt Brikhof er nog helemaal anders uit dan vandaag. Voor Tania, die de beginjaren van dichtbij meemaakte, was het meteen een bijzondere ervaring.
“Toen we hier aankwamen, was de omgeving nog niet aangelegd. Met de rolstoelen over de keien rijden, was een heel avontuur. Soms bleven we gewoon in de modder vaststeken. Ook klinkers en de inritten naar de huisjes moesten nog komen. Het was in het begin dus wat zoeken, maar we zijn er allemaal door geraakt.”
Ondanks die praktische uitdagingen heerste er vanaf de eerste dag veel enthousiasme. Campus Genk opende zijn deuren in 1971, na Zonhoven was Borgloon de eerste nieuwe campus die openging. Dat maakte de start bijzonder, zowel voor de medewerkers als voor de bewoners en hun families. Iedereen begon aan een nieuw hoofdstuk en bouwde samen aan een plek waar mensen zich thuis konden voelen.
Al snel groeide er een familiaal gevoel. Bewoners, personeelsleden en ouders leerden elkaar goed kennen en raakten betrokken bij het leven op de campus. Iedereen droeg op zijn eigen manier bij aan de plek die woonbuurt Brikhof werd.
Een thuis midden in de buurt
De warme sfeer op het Brikhof bleef niet beperkt tot de leefgroepen. Ook de omgeving speelde vanaf het begin een belangrijke rol. De goede verstandhouding met de buren, de Patton Drivers, verenigingen uit Hoepertingen en Borgloon en de vele vrijwilligers droegen mee bij aan de ontwikkeling van de campus.
Er ontstonden doorheen de jaren heel wat samenwerkingen die campus Borgloon mee vormgaven. Lokale mensen en verenigingen engageerden zich, vaak gewoon vanuit hun eigen enthousiasme en betrokkenheid. Ook Freddy Feytons en zijn zoon Jo, zijn opvolger in het burgemeestersambt, bouwden een sterke band op met de campus.
Een mooi voorbeeld van die verbondenheid is de samenwerking met basisschool Het Appelmanneke in Hoepertingen. Vanuit de inclusiegedachte kwamen kinderen regelmatig naar het Brikhof om te sporten of deel te nemen aan snoezelactiviteiten. Omgekeerd werden ook de bewoners betrokken bij activiteiten van de school, zoals het schoolfeest.
Voor de bewoners betekende dat een fijne kennismaking met de leefwereld van kinderen. Vooral voor de mannen van Brik 5 waren die ontmoetingen bijzonder aangenaam. Ook vandaag blijft de samenwerking bestaan. Zo zijn bewoners nog steeds betrokken bij initiatieven zoals de kerstoptocht en de komst van Sinterklaas. Vooral bij die laatste activiteit genoot Jean-Marie met volle teugen: samen met de kinderen dansen bezorgde hem telkens weer een brede glimlach.
Het mag duidelijk zijn: woonbuurt Brikhof staat niet op zichzelf, maar maakt deel uit van de lokale gemeenschap.
Van kerstmarkt tot verdwenen paard
Wie terugblikt op de beginjaren van campus Borgloon, kan moeilijk om de vele activiteiten heen. De jaarlijkse kerstmarkt was daar een prachtig voorbeeld van. Wat ooit begon als een gezamenlijk initiatief van medewerkers, ouders en verenigingen, groeide uit tot een evenement dat tot ver buiten de campus bekend was.
De voorbereidingen namen soms weken in beslag. Iedereen droeg zijn steentje bij. Er werden bloemstukken gemaakt, confituur gekookt en allerlei knutselwerkjes voorbereid. Voor sommige kraampjes begon de voorbereiding zelfs al dagen op voorhand. Het was een gezellige drukte waarin iedereen elkaar hielp en samen toewerkte naar één groot evenement.
Tijdens de kerstmarkt bruisten de gangen en pleinen van Brikhof van energie. Organisatoren, deelnemers en bezoekers genoten van een onvergetelijke sfeer die voor blijvende herinneringen zorgde. Van samen liedjes zingen tot dansen op geweldige kersthits. Het was een moment waarop bewoners, ouders, medewerkers en vrijwilligers samen konden genieten van het resultaat van hun inspanningen.
Met de hernieuwde kersthappening krijgt het initiatief opnieuw vorm. Voor Tania brengt dat een nieuwe schwung met zich mee. Het is een mooie manier om een stukje van de geschiedenis van Brikhof levend te houden en tegelijk nieuwe herinneringen te maken.
Naast de kerstmarkt waren er nog heel wat andere activiteiten die voor bijzondere momenten zorgden. Zo nemen bewoners al verschillende jaren deel aan Micromix, een initiatief waarmee ze zelfs meerdere keren in de prijzen vielen, zo hebben ze onder meer een concert van Gene Thomas gewonnen. Dirk, Ivo en Patrick waren bijzonder trots op die successen. Ook de lokale pers bleef niet onopgemerkt en bracht er verslag van uit.
“De Sinterklaasavonden waren legendarisch, vertelde Tania.” Zowel bewoners als medewerkers keken ernaar uit. De sfeer was er bijzonder gezellig en soms werd het zo laat dat medewerkers besloten om op de campus te blijven slapen. Wie niet meer naar huis durfde te rijden, kon terecht in de snoezelruimte. Het waren avonden waarop er veel gelachen werd en je de familiale sfeer kon proeven.
Ook de aanwezigheid van een paard op Mariagaarde behoort natuurlijk tot de bijzondere herinneringen. Via Freddy Feytons werd geregeld dat de bewoners een paard van een boer uit Diepenbeek konden gebruiken. Leefgroepencoördinator André Vanmuysen nam de verzorging ervan op zich en ging er ’s avonds langs. Tot op een dag bleek dat het paard verdwenen was. Niemand wist waar het dier naartoe was. Achteraf bleek dat de boer het zelf was komen terughalen. Een onverwachte gebeurtenis die ongetwijfeld een plaatsje verdient in de vele verhalen over het Brikhof.
Een familiegevoel dat generaties verbindt
Tania herinnert zich hoe ouders vanaf het begin actief betrokken waren. “Ze hielpen bij het onderhoud van de tuin, schonken planten en dachten mee na over hoe de leefgroepen een warme en aangename thuis konden worden. Ze waren niet zomaar bezoekers: ze bouwden mee aan de omgeving waarin hun kinderen leefden.”
"Je merkt dat veel ouders een lange geschiedenis delen. Ze halen samen herinneringen op, leven met elkaar mee en vinden steeds weer de weg naar elkaar terug."
Voor veel families was Brikhof meer dan een woonomgeving.
Zo was de familie Lux jarenlang een vertrouwde aanwezigheid op de campus. Barts mama zette zich actief in binnen de Gebruikersraad en de Ouderraad, waar ouders mee konden nadenken over het leven op Brikhof. Ook zijn zus Liesbet en andere familieleden maakten deel uit van het sociale weefsel van Ter Heide. Bart zelf stond bekend als de grapjas van Brikhof. Tijdens uitstappen, zoals een bezoek aan een voetbalwedstrijd, zorgde hij steevast voor lachende gezichten en momenten die nog lang werden naverteld.
Ook de familie Langendries droeg bij aan die verbondenheid. Door ontmoetingsmomenten te organiseren, zoals gezamenlijke visuitstappen, kregen ouders en bewoners de kans elkaar in een ontspannen sfeer te leren kennen. Zo ontstonden contacten die vaak verder reikten dan de formele overlegmomenten.
Voor sommigen bleef Brikhof doorheen de jaren een vertrouwd ankerpunt. Gerda, de mama van Magali, maakte de beginjaren van nabij mee. Sinds de opening woont haar dochter op de campus en ook vandaag blijft Gerda betrokken waar ze kan. Haar drijfveer is al die jaren dezelfde gebleven: het geruststellende gevoel dat haar dochter er gelukkig is en zich thuis voelt.
“Mijn dochter is hier gelukkig”, vertelt ze. Die woorden vatten mooi samen wat de woonbuurt voor haar betekent. Wat ooit begon als een nieuwe woonplek, werd voor Magali een tweede thuis.
Dertig jaar samen op het Brikhof
Voor sommige bewoners is woonbuurt Brikhof al dertig jaar lang hun thuis. Dirk, Ivo, Patrick en Jean-Marie verhuisden bij de opening van de campus naar Borgloon en maakten sindsdien deel uit van dezelfde leefgroep.
Inge, die de eerste dertien jaar als leefgroepmedewerker in Brik 1 werkte, leerde de mannen al vroeg kennen. Wanneer bewoners van Brik 5 kwamen logeren in Brik 1, werkte ze mee aan hun begelheiding. Zo kon ze hun leven en hun onderlinge band doorheen de jaren van dichtbij volgen.
Dirk, Ivo en Patrick trokken vroeger veel met elkaar op. Jean-Marie hield zich doorgaans wat meer op de achtergrond, maar genoot eveneens van het samenzijn. Ook tijdens uitstappen en kampen was die verbondenheid merkbaar. Dirk en Ivo kozen er bijvoorbeeld vaak zelf voor om samen een kamer te delen.
De mannen deelden dagelijkse momenten, uitstappen en bijzondere gebeurtenissen. Dirk, Ivo en Patrick stonden bekend als echte showmannen. Ze waren actief en traden samen op als De Romeo’s. Het podium was een plek waar ze zich konden uitleven en hun enthousiasme met anderen deelden.
Vandaag ligt het tempo lager. Ze oefenen nog voor optredens, maar Ivo heeft er wat minder interesse in. Dirk probeert hem soms nog aan te moedigen om mee te doen. Nu treden Dirk en Ivo nog op als duo, maar de gedeelde herinneringen zijn gebleven.
In dertig jaar veranderden ook de behoeften en interesses van de bewoners. Dirk zoekt vandaag vaker de rust op en luistert graag naar muziek op zijn kamer. Waar hij vroeger graag deelnam aan groepsactiviteiten, kiest hij nu vaker voor een rustig moment in zijn vertrouwde omgeving. Het laat zien hoe een thuis met zijn bewoners meegroeit: wat iemand nodig heeft, kan veranderen en ook daar is plaats voor.
29 jaar vriendschap op wielen
Al 29 jaar komen de Patton Drivers (een vereniging van vrijwilligers en liefhebbers van militaire voertuigen) naar campus Borgloon om rondritten te maken met de bewoners. Wat ooit begon als een mooie uitstap voor bewoners, groeide doorheen de jaren uit tot een traditie waarin vooral de mensen centraal staan.
Voor Johan één van de Patton Drivers gaat die verbondenheid zelfs nog verder. Veertig jaar geleden leerde hij Rik kennen, de papa van bewoner Wouter. Ze werkten samen in de bouw en werden door de jaren heen goede vrienden. Ook Wouter kreeg daarin een bijzondere plaats.
Johan is al jarenlang betrokken bij de ontmoetingen met Brikhof. Hij kijkt telkens uit naar het contact met de bewoners en de andere mensen van de campus. Tijdens het feest van 30 jaar Brikhof koos hij er bewust voor om niet zelf achter het stuur te kruipen. Er waren voldoende voertuigen, dus hij maakte liever tijd voor de mensen: voor een gesprek, een ontmoeting en een vertrouwd gezicht. Het is een klein gebaar dat veel vertelt over wat de traditie is geworden. De voertuigen brengen bewoners op weg, maar het zijn de ontmoetingen die blijven hangen.
Voor de andere Patton Drivers was het in het begin soms zoeken. Hoe maak je contact met iemand met een beperking? Wat zeg je? Hoe ontdek je wat iemand fijn vindt? Gaandeweg merkten ze dat daar niet altijd veel woorden voor nodig zijn. Een glimlach, een uitgestoken hand of een vrolijke reactie kan al genoeg zijn.
Wat begon als een uitstap groeide zo uit tot een verhaal van vriendschap en vertrouwdheid. De Patton Drivers keren niet alleen jaarlijks terug voor de traditie, maar vooral voor de mensen die ze hebben leren kennen.
Een feest met veel helpende handen
Ook de organisatie van zo’n evenement als 30 jaar Brikhof bracht heel wat mensen samen. Voor teamcoach Sylvie, die nog vrij nieuw is binnen Ter Heide, was het een uitdaging om de organisatie in handen te nemen.
Wat haar vooral bijbleef, was het enthousiasme waarmee iedereen meewerkte. De vele telefoontjes en mails werden telkens positief onthaald. De hulpvaardigheid van de verschillende diensten getuigde volgens haar van een grote betrokkenheid bij Ter Heide en bij de collega’s. Werken bij Ter Heide is duidelijk meer dan zomaar een job.
Samen met de geëngageerde werkgroep werd de feestdag voorbereid. Er werd gebrainstormd over de invulling, taken werden verdeeld en iedereen stak de handen uit de mouwen. Dat er bij de organisatie van zo’n evenement veel komt kijken, spreekt voor zich. Maar net de samenwerking met collega’s en het enthousiasme van de werkgroep en de vele vrijwilligers gaven Sylvie veel energie.
Ook de steun van buitenaf maakte indruk. De Patton Drivers stonden opnieuw klaar om mee te werken aan het feest. Daarnaast zorgde een grote afvaardiging van de plaatselijke fanfare Hoop in de Toekomst voor muzikale sfeer.
Er was voor elke bezoeker wel iets te beleven. Op het buitenterras zorgden D&D and the Lady’s voor muziek, terwijl bezoekers zich konden uitleven bij het springkasteel, de volksspelen en de grimeerstand. Foodtrucks en drankstanden boden voor ieder wat wils. Wie liever even rustig genoot uit de drukte, kon terecht in de gezellige hoek met strandstoelen, matten en zitzakken.
In de sporthal konden bezoekers via een doorlopende fotoprojectie meer ontdekken over de geschiedenis van woonbuurt Brikhof en het dagelijkse leven van de bewoners. De photobooth zorgde voor een tastbare herinnering aan de feestdag. En alsof het nog niet genoeg was, kwam ook de zon tevoorschijn. De kers op de taart!
Het beeld achter de foto
Ook voor wie die dag met een camera rondliep, bleek al snel dat niet alles in een foto te vangen is. Natuurlijk waren er vrolijke taferelen: bewoners die genoten van hun dag, muziek op het terrein, kinderen die speelden en mensen die samenkwamen. Maar tussen al die beelden waren het vooral de kleine momenten die bleven hangen. Een warme begroeting. Een hand op een schouder. Een vertrouwd gezicht dat iemand zichtbaar deed opfleuren. De foto’s vertellen wat er die dag te zien was. Maar ze vertellen niet helemaal wat er te voelen was.
En misschien is dat wel de mooiste manier om naar 30 jaar Brikhof te kijken. Niet als een verzameling gebouwen, activiteiten of jaren, maar als een plek die doorheen de tijd gevuld werd met ontmoetingen, vriendschappen, zorg en herinneringen. Een plek waar mensen elkaar vinden en waar, op hun eigen manier, steeds opnieuw een beetje thuiskomen.
Opmerkingen